|
Kolumbia jest krajem, w którym spotykają się trzy wielkie ekoregiony: korytarz środkowo-amerykański, strefa andyjsko-amazońska i andyjska, tropikalna strefa Pacyfiku. Ta ogromna, ekologiczna różnorodność sprawia, że Kolumbia jest państwem wielu klimatów i niesamowitej ilości fauny i flory niespotykanych w żadnym innym miejscu na Ziemi.
Przykładem tego naturalnego bogactwa są między innymi trawy używane przez indiańskich artystów w różnych regionach kraju. Jedną z takich traw jest słynna trzcina - caña flecha (lat. Gynerium sagitarum).
Caña flecha jest rośliną bardzo podobną w swoim wyglądzie do trzciny cukrowej, jednak jej łodyga i liście są delikatniejsze i węższe. Porasta ona wilgotne tereny określane przez Indian jako "niskie", rosnąc na glebach piaszczystych i glinianych.
Caña flecha jest wyjątkowym materiałem, stanowiącym symbol indiańskiej tożsamości mieszkańców karaibskiego wybrzeża. Indianie wykorzystywali bowiem trzcinę caña flecha od dawien dawna. Dzięki wykopaliskom wiemy, że caña flecha znana i używana była już w II i III wieku przed naszą erą.
W Kolumbii inane są trzy klasy trzciny caña flecha:
- Criolla – oryginalna trzcina najlepszej jakości pochodząca z rezerwatu Indian Zenú
- Martinera – określana jako wiejska i zbierana w pobliżu wspomnianego rezerwatu
- Costera – uprawiana na brzegach rzek San Jorge, Cauca i Sinú.
Caña flecha jest tradycyjnym materiałem używanym w rękodzielnictwie przez mieszkańców kolumbijskich Karaibów. Jej łodyga używana jest do budowy płotów otaczających karaibskie domostwa, natomiast z pozostałości rośliny niewykorzystanych do produkcji charakterystycznego rękodzieła z nad Atlantyku produkuje się wędziska lub elementy dekoracyjne kolumbijskich domów. Najbardziej rozpowszechnionym jednak produktem wykonywanym z caña flecha są wyroby rękodzielnicze (torby, portfele, paski, kolczyki, bransoletki, pierścionki, itd.).
Do produkcji tego typu produktów karaibscy artyści używają wyłącznie wewnętrznego nerwu liścia trzciny, odrzucając jego boki. Następnie zdrapują nerw i pozostawiają go na wolnym powietrzu do wyschnięcia. Nerwy te ucina się na różne szerokości w zależności od produkowanego z nich przedmiotu. Te najdelikatniejsze i najcieńsze są najtrudniejsze do splatania, ale dzięki temu uważane za materiał najlepszej jakości. Indianie Zenú określają te bardzo delikatne żyły jako lica.
Naturalny nerw trzciny posiada kolor biały lub cynamonowy. Mimo wszystko może być również barwiony. Używa się do tego procesu zawsze wyłącznie roślinnych barwników i minerałów, dzięki którym uzyskuje się natępujące kolory: czarny, kawowy, czerwony, żółty i zielony. Nerwy zanurza się i gotuje się w glinanych garnkach w odpowiednim barwniku średnio trzykrotnie, aż do otrzymania odpowiedniego koloru. Naturalny nerw splata się natępnie z tym barwionym w paski przedstawiające figury geometryczne, nawiłzujące do symbolicznych form zwierząt, owoców, roślin czy też wydarzeń z życia danej społeczności.
Jakość splotu zależy oczywiście od zręczności osoby. Najczęściej pracę te wykonują kobiety lub dzieci, gdyż ich dłonie są niewielkie i dzięki temu niezwykle zwinne.
Trzcina caña flecha nie jest jednak wyłącznie fantastycznym materiałem służącym do produkcji kolumbijskiego rękodzieła. Z antropologicznego punktu widzenia oznacza ona o wiele więcej, jako że towarzyszy Indianom Zenú od wieków. Kiedy indiańska kobieta daje w prezencie mężczyźnie wykonany z caña flecha kapelusz (sombrero vueltiao), wiąże się z nim i staje się jego życiową partnerką. Z drugiej strony, sombrero vueltiao uważany jest za szanowaną część stroju mężczyzny. To właśnie dlatego indiańscy mężczyźni, kiedy się spotykają, siadają wspólnie przy stort, kiedy uczestniczą w pogrzebie lub kiedy wchodzą do kościoła, zdejmują wspomniany kapelusz.
Mimo kilku wieków hiszpańskiej kolonizacji i niewolnictwa, Indianom Zenú udało się zachować tradycję i użycie materiału jakim jest caña flecha. Dzięki temu w czasach współczesnych caña flecha stanowi doskonały symbol kultury karaibskich Indian, który uwidacznia się w produkowanych przez nich kapeluszach i etnicznej biżuterii. | Napisz komentarz | - Prosimy o
wpisywanie komentarzy związanych z treścią artykułów. - Ataki słowne i wulgaryzmy
zostaną usunięte. - Prosimy nie
używać tego portalu do promocji swojej strony internetowej. |
Powered by AkoComment 2.0! and SecurityImage 2.2.0 |